Musea : Abdij met Heemmuseum en Gilliot & Roelants Tegelmuseum (Hemiksem)

In de abdijkamers van de prachtige Sint-Bernardusabdij te Hemiksem zijn het Heemmuseum en Gilliot & Roelants Tegelmuseum gevestigd. Voor de stichting van de abdij moet men reeds ver terugkeren in de tijd. In 1243 hielden de Cisterciënzers de bouwplannen voor de Sint-Bernardusabdij boven de doopvont. Er wordt bovendien aangenomen dat de monniken nauw betrokken waren bij de kleiontginning en baksteenfabricatie in de Rupelstreek. De zogenaamde paepesteen, die gebakken werd in veld- en klampovens, draagt in zijn naam nog sporen van zijn religieus verleden.

Het huidige abdijcomplex is niet het origineel dat in de 13de eeuw door de Cisterciënzers aan de oever van de Schelde werd opgetrokken. Een brand in 1672 herleidde de oorspronkelijke Sint-Bernardusabdij tot een ruïne waarbij ook talrijke kunstobjecten ende bibliotheek in de vlammen opgingen. De monniken bleven echter niet bij de pakken zitten en stampten een nieuwe abdij uit de grond.

De Franse revolutie zorgde ervoor dat de orde van de Cisterciënzers werd opgeheven en de abdijkerk werd afgebroken. Onze Zuiderburen gebruikte vanaf 1811 de abdij als maritiem hospitaal. Wanneer Napoleon en zijn troepen terugkeerden naar la douce France was het tijd voor een herbestemming van het complex.

In 1821 werd de stadsarchitect van Antwerpen, Pierre Bruno Bourla, aangezocht de abdij te verbouwen. Hij moest deze keer geen plan voor een pracht van een schouwburg uit zijn pen laten vloeien, maar de abdij omvormen tot een gevangenis! Omdat de noden van de gevangenen een positieve evolutie kende, werd de abdij vanaf 1867 gebruikt door het leger.

Na meer dan 10 jaar leegstand kocht de gemeente Hemiksem het inmiddels beschermde complex in 1988. Het administratief centrum van de gemeente, serviceflats, het Roelantsmuseum en het Heemmuseum Heymissen kregen na renovatiewerken hun thuisbasis in deze uitzonderlijke locatie.

Wie meer wil weten over de gemeente Hemiksem en het mooie abdijcomplex moet zeker het Heemmuseum en het Gilliot & Roelants Tegelmuseum bezoeken.
Dit museum toont je de lokale geschiedenis, abdijmaquettes en vondsten van archeologische opgravingen en interieurs en keramische panelen, gietvormen en machines uit de oude fabriek Gilliot.

Het is misschien minder bekend dat er in de Rupelstreek meer werd gebakken dan baksteen.
De productie van keramiek die hier uit de ovens kwam, was eveneens van absolute wereldklasse.

De fabriek Gilliot in Hemiksem nam een voortrekkersrol op dit vlak en behoorde tot de absolute top.
Met hun creaties hadden ze zelfs de eer om op de wereldtentoonstelling in Brussel te mogen pronken.

Het museum toont de keramische panelen, gietvormen en machines uit de oude fabriek Gilliot, waarmee Joseph Roelants (°1881-†1962) in Belgische en buitenlandse kerken een zeer grote bekendheid verwierf.

Ook werken van Ignace Verwilghen en Sonja Leemans worden er tentoongesteld.